Bakı.Trend:
Orta Dəhliz Asiya ilə Avropa arasında şaxələndirilmiş marşrut kimi strateji əhəmiyyətini qoruyub saxlayacaq.
Bu barədə Beynəlxalq Nəqliyyat Forumunun (ITF) nümayəndəsi Trend-ə verdiyi özəl açıqlamada bildirib.
Beynəlxalq Nəqliyyat Forumunun nümayəndəsinin sözlərinə görə, ABŞ ilə İran arasında uzunmüddətli sülhün bərqərar olması halında Türkmənistan və İran üzərindən keçən marşrutlar Mərkəzi Asiya ilə Fars körfəzi ölkələri, Türkiyə və Yaxın Şərq bazarları arasında yükdaşımalar üçün daha cəlbedici ola bilər.
"Tərəflər arasında münasibətlərin yaxşılaşması Türkmənistan və İran üzərindən keçən marşrutları, xüsusilə Mərkəzi Asiya ilə Fars körfəzi, Türkiyə və Yaxın Şərq bazarları arasında daşınan yüklər üçün daha cəlbedici edə bilər", – deyə təşkilatdan bildirilib.
ITF-də vurğulanıb ki, bəzi istiqamətlər üzrə İran ərazisindən keçən quru tranziti əməliyyat baxımından üstünlüklərə malik ola bilər.
"Bəzi yüklərin göndərilmə və təyinat məntəqələri arasında İran üzərindən keçən quru marşrutu Xəzər dənizinin keçilməsi zamanı tələb olunan əlavə yükləmə-boşaltma, liman emalı və bərə daşımalarından yayınmağa imkan verir. Bu isə Transxəzər marşrutuna rəqabət təzyiqini artıra bilər", – deyə təşkilatdan bildirilib.
Bununla yanaşı, ITF hesab edir ki, Orta Dəhliz Avrasiya nəqliyyat əlaqələrinin təmin edilməsində əsas rolunu qoruyacaq.
"Bununla belə, Orta Dəhliz həm Rusiyanı, həm də İranı yan keçməyə imkan verən Asiya ilə Avropa arasında şaxələndirilmiş marşrut kimi strateji dəyərini qoruyub-saxlayacaq. O, Avrasiya nəqliyyat bağlantısının inkişafı çərçivəsində bundan sonra da əhəmiyyətli siyasi və investisiya dəstəyindən yararlanacaq", – deyə təşkilatda qeyd olunub.
ITF-nin məlumatına görə, aparılmış təhlil göstərib ki, Ukraynadakı müharibənin səbəb olduğu logistika zəncirlərindəki pozuntulardan sonra Orta Dəhliz Şimal Dəhlizinə ən real alternativə çevrilib.
"Lakin onun uzunmüddətli rəqabət qabiliyyəti mövcud əməliyyat darboğazlarının aradan qaldırılmasından asılıdır", – deyə təşkilatdan əlavə olunub.
ITF-də həmçinin hesab edirlər ki, nəqliyyat marşrutlarının müxtəlif konfiqurasiyaları şəraitində Türkmənistan hər iki ssenaridən faydalana bilər.
"Türkmənistan hər iki variantdan potensial olaraq fayda əldə edə bilər. Ölkə həm Xəzər dənizi vasitəsilə Azərbaycan istiqamətinə uzanan marşrutlar, həm də İran üzərindən cənuba keçən marşrutlar üçün tranzit ölkə rolunu oynaya bilər", – deyə təşkilatdan bildirilib.
Qeyd edək ki, Orta Dəhliz regionun bir sıra ölkələrindən keçən, Asiya ilə Avropanı birləşdirən nəqliyyat və ticarət marşrutudur. Bu, ənənəvi Şimal və Cənub dəhlizlərinə alternativdir.
Marşrut Çindən başlayır və Qazaxıstan, Özbəkistan və Türkmənistan kimi Mərkəzi Asiya ölkələrindən keçərək, Xəzər dənizi, Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyədən keçərək Avropaya çatır. Orta Dəhliz Asiyanın şərq bölgələrini, o cümlədən, Çini Avropa ilə birləşdirən, daha uzun dəniz yollarından yan keçməklə quru yolu təklif edir.