Bakı. Trend:
Kredit götürən şəxsin həyatının sığortalanması və əmək qabiliyyətini itirməsi hallarında sığorta ödənişinin verilməsi müəyyən şərtlərdən asılıdır.
Trend-in qüvvədə olan qanunvericilikdən əldə etdiyi məlumata görə, bəzi hadisələr, xəstəliklər və riskli fəaliyyətlər nəticəsində baş verən hallar sığorta müqaviləsində ayrıca təminat nəzərdə tutulmadıqda sığorta hadisəsi hesab edilmir.
Bu isə borcalanın və ya onun yaxınlarının gözlədiyi ödənişin verilməməsi ilə nəticələnə bilər.
Qaydalara əsasən, hərbi əməliyyatlar, hərbi xarakterli tədbirlər, vətəndaş qarşıdurmaları, hərbi çevrilişlər və xalq iğtişaşları nəticəsində baş verən hadisələr, sığorta müqaviləsində həmin risklər üzrə təminat nəzərdə tutulmadığı halda, sığorta hadisəsi sayılmır.
Nüvə, bakterioloji və kimyəvi silahlardan istifadə edilməklə törədilən terror aktları, nüvə partlayışları, radiasiya və radioaktiv çirklənmənin təsiri nəticəsində baş verən hadisələr də bu istisnalara daxildir.
Sığortalının alkoqol, narkotik vasitələr, psixotrop maddələr və ya güclü təsir edən digər maddələrdən istifadə nəticəsində sərxoş olması səbəbindən baş verən hadisələr də, müqavilədə ayrıca təminat yoxdursa, sığorta hadisəsi hesab edilmir. Bu məhdudiyyət sərxoş vəziyyətdə nəqliyyat vasitəsinin idarə edilməsi nəticəsində baş verən hadisələrə də aiddir.
Sığortalının özünün idarə etdiyi uçuş aparatının, o cümlədən deltaplanın və ya paraşütün qəzaya uğraması nəticəsində baş verən hadisələr də qaydalarda istisna kimi göstərilib.
Bundan başqa, qış idmanı, sualtı idman, atçılıq, aviasiya və döyüş idman növləri, avtomobil və motosiklet idmanı, paraşütlə tullanma, qayalara dırmanma, alpinizm, deltaplanla uçuş, dağ və su turizmi ilə peşəkar şəkildə məşğul olan şəxslərin bu fəaliyyətləri ilə bağlı hadisələr də müqavilədə təminat nəzərdə tutulmadıqda sığorta hadisəsi sayılmır.
Sığorta müqaviləsində ayrıca istisna edilən xəstəliklərə də diqqət yetirilməlidir. Sığortalının sığortalanma ərizəsində bəyan etdiyi və müqavilədə, eləcə də sığorta şəhadətnaməsində aydın şəkildə istisna kimi göstərilən xəstəliklər nəticəsində baş verən hadisələr sığorta ödənişi üçün əsas hesab edilmir.
Əmək qabiliyyətinin itirilməsi ilə bağlı sığorta təminatında da xüsusi məhdudiyyətlər var. Sığorta müqaviləsi bağlanmazdan əvvəl şəxsin orqanizminin funksiyalarının pozulması ilə əlaqədar əlilliyi müəyyən edilibsə, bu hal sığorta hadisəsi hesab edilmir.
Eyni zamanda, müqavilə bağlanmazdan əvvəl baş vermiş bədbəxt hadisə nəticəsində yaranan funksional pozuntuya görə müqavilənin qüvvədə olduğu müddətdə əlilliyin müəyyən olunması da sığorta ödənişi üçün əsas sayılmır.
Xəstəlik səbəbindən orqanizmin funksiyalarının pozulması ilə əlaqədar əlilliyin müəyyən edilməsi üçün sığorta müqaviləsi bağlanmazdan əvvəl səlahiyyətli dövlət orqanına müraciət edilibsə və əlillik müqavilə bağlandıqdan sonra 6 ay ərzində müəyyən olunarsa, bu hal da sığorta hadisəsi hesab edilmir.
Bununla belə, həmin hallarda sığorta müqaviləsinin qüvvədə olduğu müddətdə orqanizmin funksiyalarının pozulması faizinin artması nəticəsində əlillik daha yüksək faiz aralığına keçərsə, bu artım sığorta hadisəsi hesab oluna bilər. Söhbət 31-60 faiz, 61-80 faiz və 81-100 faiz aralıqları arasında dəyişiklikdən gedir.
Beləliklə, kredit üzrə həyat sığortası müqaviləsi bağlayarkən istisna edilən riskləri, xəstəlikləri və əvvəlki sağlamlıq vəziyyəti ilə bağlı şərtləri diqqətlə yoxlamaq vacibdir. Çünki sığorta ödənişinin verilib-verilməməsi birbaşa müqavilənin şərtlərindən və hadisənin hansı səbəbdən baş verməsindən asılıdır.