Bakı. Trend:
Tanınmış "Euronews" telekanalı Azərbaycanın zəngin milli mətbəxinə, xüsusilə ölkənin ən məşhur ənənəvi xörəkləri olan düşbərə və gürzəyə həsr olunmuş reportaj yayımlayıb.
Materialda bu yeməklərin Azərbaycan mətbəxində xüsusi yer tutduğu vurğulanır.
Qeyd edilir ki, miniatür ölçüləri ilə seçilən düşbərə ət içliyi ilə hazırlanır və ənənəvi qaydada ətirli bulyonla süfrəyə verilir. Gürzə isə daha iri həcmi və ilanı xatırladan xarakterik hörmə bükümü ilə fərqlənir.
Müəllif qeyd edir ki, bu nemətlərin tərkibi sadə olsa da, hazırlanması böyük ustalıq və səbir tələb edir. Düşbərə və gürzənin bükülmə sirləri nəsildən-nəslə ötürülərək bu günədək qorunub saxlanılıb.
Azərbaycanda xəmir xörəklərinin iki xüsusilə fərqlənən növü var: düşbərə və gürzə.
İlk baxışdan sadə görünsələr də, hər ikisi hazırlanması zamanı tələb olunan dəqiqlik və zəhmətə görə yüksək qiymətləndirilir. Düşbərə xırda doğranmış quzu əti ilə doldurulan və ətirli bulyonda təqdim edilən çox kiçik xəmir tikələridir. Onlar o qədər balaca hazırlanır ki, ənənəyə görə bir qaşığa onlarla düşbərə sığmalıdır.
Gürzə isə bir qədər iri olur və üst hissəsi ilanı xatırladan hörükvari formada əl ilə bükülür. Onun adı da yerli dildə zəhərli ilan növü olan "gürzə" sözündən götürülüb.
Hər iki yemək sadə ərzaqlardan – nazik xəmir, ədviyyatlı ət, göyərti və bulyondan hazırlanır. Lakin onların əsl özəlliyi hazırlanma texnikasında və böyük səbir tələb edən formalaşdırma prosesindədir. Bu bacarıqlar Azərbaycan ailələrində nəsildən-nəslə ötürülür.
Bu gün aşpazlar ənənələri qoruyub saxlamaqla yanaşı, öz yaradıcı yanaşmalarını da əlavə edir və beləliklə, bu sevilən xəmir xörəklərini ölkənin kulinariya irsinin mühüm hissəsi kimi yaşadırlar.
Bakı Kulinariya Assosiasiyasının prezidenti, "Instagram"da 60 mindən çox izləyicisi olan aşpaz İlkin Əkbərzadə bildirib ki, xəmir xörəkləri Azərbaycan mətbəxinin ayrılmaz hissəsidir.
Onun sözlərinə görə, bu cür yeməklərin mənşəyi Asiyaya, xüsusilə Çinə gedib çıxır və zaman keçdikcə müxtəlif xalqların mədəniyyətinə uyğun şəkildə dəyişərək bugünkü formasını alıb.
Əkbərzadə qeyd edib ki, bu yeməklər Azərbaycanda əsasən qış aylarında süfrəyə verilir.
Azərbaycanda ət və ya tərəvəzin xəmirə bükülməsi ilə hazırlanan çoxsaylı yeməklər var. Bunlara düşbərə, qutab və gürzə daxildir.
Məşhur aşpazın sözlərinə görə, bulyonla təqdim olunan düşbərənin düzgün yeyilmə qaydası bir qaşığa 13–15 ədəd kiçik düşbərə götürməkdir.
Gürzə isə ənənəvi olaraq üstünə sumaq səpilərək və ya qatıq, nanə və sarımsaqdan hazırlanan sousla süfrəyə verilir.