Bakı.Trend:
"Fitch Ratings" Azərbaycanın Dövlət Neft Şirkətinin (SOCAR) İtaliyanın Italiana "Petroli S.p.A." (IP) şirkətini almasını müsbət qiymətləndirir.
“Bu sövdələşmə SOCAR-ın beynəlxalq biznesini şaxələndirir və neft emalı və satış sahələrində şaquli inteqrasiyanı gücləndirir”, – deyə reytinq agentliyinin hesabatında bildirilir.
SOCAR IP şirkətinin alınmasını öz vəsaiti hesabına maliyyələşdirərək başa çatdırıb. "Fitch"in məlumatına görə, 2025-ci ildə IP şirkətinin düzəliş edilmiş EBITDA göstəricisi (faiz, vergi, köhnəlmə və amortizasiya xərcləri çıxılmamış mənfəət) 616 milyon avro, EBITDAR göstəricisi (faiz, vergi, köhnəlmə, amortizasiya və icarə xərcləri çıxılmamış mənfəət) isə 395 milyon avro təşkil edib.
IP-nin aktivlərinə Ankona və Novara şəhərlərində ümumi illik emal gücü 10 milyon ton olan iki neft emalı zavodu, İtaliyada təxminən 4,5 min yanacaqdoldurma məntəqəsi və burada təqribən 8,5 milyon ton yanacaq satışı, həmçinin müvafiq saxlama və logistika infrastrukturu ilə 7,3 milyon ton həcmində topdansatış yanacaq satışı daxildir.
Türkiyədə artım üzrə iddialı planlar
"Fitch", həmçinin SOCAR-ın Türkiyədə fəaliyyətini genişləndirmək üzrə irimiqyaslı planlarını qeyd edir. Şirkət 2025-ci ilin əvvəlində Türkiyənin poliolefin idxalından asılılığını azaltmaq və rəqabət qabiliyyətini artırmaq məqsədilə yeni istehsal obyektlərinin tikintisini nəzərdə tutan 7 milyard dollarlıq investisiya planını təqdim edib.
SOCAR rəhbərliyinin məlumatına görə, layihə üzrə yekun investisiya qərarının 2026-cı ilin sonunadək qəbul edilməsi planlaşdırılır. "Fitch" hələlik layihə üzrə potensial kapital xərclərini və onların təsirini proqnozlarına daxil etməyib, çünki layihənin əsas parametrləri hələ tam müəyyənləşdirilməyib.
Hasilat azalır
Bununla yanaşı, "Fitch" SOCAR-ın öz hasilatının 2025-ci ildə 5 faiz azaldığını və azalmanın 2026-cı ilin ilk yarısında da davam etdiyini qeyd edir. 2025-ci ildə qaz hasilatı 1 faiz artsa da, 2026-cı ildə bu göstərici də azalmağa başlayıb.
“PSA-lar çərçivəsində hasilat da azalıb. “Azəri-Çıraq-Günəşli” (AÇG) yatağında ümumi hasilat 2025-ci ildə təxminən 4 faiz, 2026-cı ildə isə daha 2 faiz azalıb. “Şahdəniz” yatağında ümumi hasilat isə 2025-ci ildə 4 faiz azalıb”, – deyə "Fitch" qeyd edir.
SOCAR qazma işlərini artırır
"Fitch"in məlumatına görə, hasilatın azalmasına cavab olaraq SOCAR 2026-cı ilin ikinci rübündə şirkətin istismar etdiyi yataqlarda qazma işlərinin həcmini üçdə bir artırıb.
Agentlik digər tədbirlər sırasında AÇG üzrə hasilatın pay bölgüsü sazişi çərçivəsində neftvermə əmsalının artırılmasını və əvvəllər işlənməmiş əlaqəsiz qaz ehtiyatlarının mənimsənilməsini də qeyd edir.
“Bundan əlavə, “Şahdəniz”də hasilatın pay bölgüsü sazişi çərçivəsində işlənmənin yeni mərhələsi həyata keçirilir. Dəyəri 3 milyard dollar olan layihənin 2029-cu ildən etibarən əlavə 50 milyard kubmetr qaz və 25 milyon barel maye karbohidrogen hasilatını təmin edəcəyi gözlənilir”, – deyə hesabatda bildirilir.
"Fitch" ayrıca qeyd edir ki, "Total", SOCAR və ADNOC 2026-cı ildə “Abşeron” yatağının işlənməsinin ikinci mərhələsi üzrə yekun investisiya qərarı qəbul etməyi gözləyir. Layihənin həyata keçirilməsi hasilatın hazırkı sutkalıq 30–40 min barel neft ekvivalentindən təxminən 140 min barel neft ekvivalentinədək artırılmasına imkan verəcək.